ΜΕ ΟΡΑΜΑ ΤΗΝ ΑΙΩΝΙΟΤΗΤΑ
Ἕνας νέος πλησιάζει τὸν Κύριο καὶτὸν ρωτάει μὲἐνδιαφέρον: «τί ἀγαθὸν ποιήσω, ἵναἔχωζωὴναἰώνιον;» (Ματθ., ιθ’ 16), ὅπωςἀκοῦμεστὸΕὐαγγέλιοτῆςΙΒ’ Κυριακῆς Ματθαίου (ιθ’ 16-24).
Ὁ Χρυσόστομος ἑρμηνεύειὡς γνήσιο τὸἐνδιαφέροντοῦ συγκεκριμένου νέου, σὲἀντίθεσημὲτὸννομικὸ πού «ἐκπειράζει» τὸν Κύριο καὶ μοιάζει νὰτὸνεἰρωνεύεται (Λουκ., ι’ 25). Τὸὅτιτὸνἀποκαλεῖἀγαθὸ διδάσκαλοδὲνἐνοχλεῖτὸν Κύριο, ὁ Ὁποῖος πάντως τοῦ τονίζει ὅτι «…οὐδεὶςἀγαθὸςεἰμὴεἷς ὁΘεός». Καὶ ὁ εὐαγγελιστὴςΜᾶρκος, ποὺἀναφέρεταιστὸἴδιο γεγονός, σημειώνει ὅτι «ὁ Ἰησοῦςἐμβλέψαςαὐτῷἠγάπησεναὐτόν.» (Μάρκ., ι’ 21).
Δὲνεἶναι, πράγματι, σύνηθες νὰἔχῃἕνας νέος προοπτικὴαἰωνιότητοςκαὶνὰδιατυπώνῃτὴν «ἀγωνία» του γιὰτὸπῶςθὰκερδίσῃτὴναἰώνιο ζωή.Ἄλλα ζητήματα ἀπασχολοῦντοὺς νέους, πιὸρηχὰκαὶπιὸ πεζά. Ὁ Κύριος, λοιπόν, ὡς διδάσκαλος, ὅπωςτὸνθεωρεῖ ὁ νέος, σπεύδει νὰἀξιοποιήσητό «μεταφυσικό» του ἐνδιαφέρονκαὶνὰτὸνσυμβουλεύσῃ: «τήρησοντὰςἐντολάς, εἰθέλειςεἰσελθεῖνεἰςτὴνζωήν.» (Ματθ., ιθ’ 17), τὴναἰώνιο ζωή, τὴν μόνη ἀληθινή.
Ὁ νέος, ποὺἐξακολουθεῖνὰκρατᾶἀμείωτοτὸἐνδιαφέρον του καὶνὰὑπολογίζῃστὴν καθοδήγηση τοῦ «ἀγαθοῦ δασκάλου», τὸνρωτᾶ «ποίας»; Ποιέςἐντολὲςνὰτηρήσηἀπὸτὶςἑκατοντάδεςποὺ διέθετε ὁ μωσαϊκὸς νόμος; Στὴνἀπάντησητοῦ Κυρίου,ἐπισημαίνεταικαὶ πάλι ἀπὸτοὺςἑρμηνευτὲςΠατέρες, δίνεται ἔμφασηστὶςκοινωνικὲςἀρετές, ξεκινῶνταςἀπὸτὶςπιὸμικρὲςκαὶἀπὸτὸ τί δὲνθὰ πρέπει νὰκάνῃ(«οὐφονεύσεις, οὐμοιχεύσεις, οὐκλέψεις, οὐψευδομαρτυρήσεις»), καὶ πηγαίνοντας κλιμακωτὰστὶς περισσότερο κοινωνικὲςκαὶστὸ τί θὰ πρέπει νὰκάνῃ: «τίματὸνπατέρακαὶτὴνμητέρα, καὶἀγαπήσειςτὸνπλησίον σουὡςσεαυτόν.» (Ματθ., ιθ’ 18-19).
Οἱ παραπάνω ἀρετὲςεἶναιἐνδεικτικὲςτῶν «πρέπει» καὶτῶν «δὲν πρέπει». Ἡ ἀποφυγὴ φόνου, μοιχείας, κλοπῆς ἢ ψευδομαρτυρίαςἀποτελεῖτὴν βάση γιὰτὴνοἰκοδόμησημιᾶς σχέσεως ἐμπιστοσύνηςμὲτὸν συνάνθρωπο, ἐνῷ ἡ τιμὴπρὸςτὴνοἰκογένειακαὶ ἡ ἀγάπηγιὰτὸν πλησίον εἶναικορυφαῖεςἀρετές.
Νὰ θυμίσουμε ὅτι ἡ ἐντολή«ἀγαπήσειςτὸνπλησίον σουὡςσεαυτόν» δὲνὑπῆρχεστὸνπαλαιὸ νόμο. Ἡ «ἀντίστοιχη» ἦταν «οὐκἐπιθυμήσεις πάντα ὅσατῷ πλησίον σου ἐστι.», ποὺδὲν κάνει εὐθέως λόγο γιὰἀγάπη. Ἡ προτροπή«ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σουἐξὅληςτῆςψυχῆς σου καὶἐξὅληςτῆς καρδίας σου καὶἐξὅληςτῆς διανοίας σου» καὶ ἡ «δευτέρα ὁμοία» «ἀγαπήσειςτὸνπλησίον σουὡςσεαυτόν» ἀποτελοῦντὴν κορυφαία σταυρικὴἐντολὴτοῦΕὐαγγελίου: Ἀγάπηποὺἀντλεῖταιἀπὸτὴν πηγή, τὸν Θεό, καὶἐκτείνεταιπρὸςτὸν συνάνθρωπο -ἀπὸτὴν τομή των σχηματίζεται σταυρός. «Μείζων τούτων ἄλληἐντολὴοὐκἔστι.» (Μάρκ., ιβ’ 28).
Εἶναιφανερὸὅτι ὁ Κύριος ῥίχνειτὸ βάρος σ’αὐτὴντὴνἐντολή, «ἀγαπήσειςτὸνπλησίον σουὡςσεαυτόν», διότι, ὡς παντογνώστης ποὺεἶναι, γνωρίζει ἐκτῶν προτέρων ὅτι ὁ νέος στὸσημεῖοαὐτὸὑστερεῖκαὶ θέλει νὰτὸνβοηθήσῃνὰδιαπιστώσῃτὴν δυσκολία του, μήπως καὶτὴνἀντιπαρέλθει.
Πράγματι, ὁ νέος, διαπιστώνει ὅτιὅλεςτὶςἐντολὲςτοῦπαλαιοῦ νόμου τὶςἔχει –πρὸς τιμή του- τηρήσει «ἐκνεότητός του».Ἐν τούτοις, νοιώθει ὅτι χρειάζεται νὰκάνῃ κάτι παραπάνω καὶῥωτάει. «Τί ἔτιὑστερῶ;» (Ματθ., ιθ’ 21).
Ἐπειδή, φαίνεται, ὑστερεῖστὴνἐφαρμογὴτῆςκαινῆςἐντολῆςτῆςἀγάπηςπρὸςτὸν πλησίον,γι’ αὐτό, ἡ συμβουλὴτοῦ Κυρίου: «εἰθέλειςτέλειοςεἶναι, ὕπαγεπώλησόν σουτὰὑπάρχοντακαὶδὸςπτωχοῖς, καὶἕξειςθησαυρὸνἐνοὐρανῷ, καὶδεῦροἀκολούθει μοι.»τὸνἔκανενὰἀπέλθῃ «λυπούμενος· ἦνγὰρἔχωνκτήματαπολλά.» (Ματθ., ιθ’ 21-22). Δὲνἦταν διατεθειμένος νὰθυσιάσῃτὰ πλούτη του γιὰτοὺς πτωχούς.
Μὴν σπεύδουμε νὰκακοχαρακτηρίσουμετὸνκατὰτ’ἄλλασυμπαθῆαὐτὸν νέο γιὰτὴν «τελική» του στάση, παρὰτὴνἀρχική του ἐπιθυμία. Προτιμώτεροεἶναινὰἀναρωτηθοῦμε μήπως καὶἐμεῖςὅλοιὑστεροῦμεστὴνἐφαρμογὴτῆςἐντολῆςτῆςἀγάπης, διότι κάποιο δικό μας πάθος μᾶς κρατάει δεσμίουςκαὶμᾶςἐμποδίζεινὰ γίνουμε «τέλειοι», ὁλοκληρωμένοικατὰΧριστόν.
Μήπως λατρεύουμε καὶμεῖςτὸνχρυσὸπαρὰτὸν Χριστό; Μήπως προστρέχουμε στοὺς κάθε λογῆςἐπιγείους«θεούς»καὶ«σωτῆρες»γιὰ στήριξη καὶ βοήθεια, ξεχνῶνταςτὸν μόνο Παντοδύναμο Σωτῆρα Χριστό; Μήπως τὰ πλούτη, οἱ δόξες καὶοἱἡδονὲςτοῦ κόσμου τούτου μᾶς παρασύρουν καὶμᾶς κάνουν νὰλησμονοῦμεὅτι στόχος μας εἶναινὰ κατακτήσουμε τὴναἰωνια ζωή, ποὺἐπιθυμοῦσεκαὶ ὁ νέος τοῦΕὐαγγελίου; Μήπως;… Μήπως;…
Ὁ Κύριός μας καὶ Θεός μας, «ὁ ἐτάζωννεφροὺςκαὶ καρδίας», ὡςψυχογνώστηςποὺεἶναι, διαβλέπει τὴν δυσκολία τοῦ καθενός μας νὰεἰσέλθηστὴν βασιλεία Του, ἐξαἰτίαςτοῦξεχωριστοῦ του πάθους. Εἰδικὰὅμωςγιὰτοὺς πλουσίους, σὰντὸν νέο τοῦΕὐαγγελίου, διαπιστώνει: «…εὐκοπώτερόν (=εὐκολώτερο) ἐστικάμηλονδιὰτρυπήματοςραφίδοςδιελθεῖν ἢ πλούσιονεἰςτὴνβασιλείαντοῦΘεοῦεἰσελθεῖν.»
Στὴνἀπορίατῶνμαθητῶν «τίςἄραδύναταισωθῆναι;» ὁ Κύριος ἀπαντᾶμὲ νόημα: «τὰἀδύνατα παρ’ ἀνθρώποιςδυνατὰπαρὰτῷΘεῶἐστίν.» (Ματθ., ιθ’ 24-26), γιὰνὰδηλώσῃὅτιστὴν πραγματικότητα μόνον ὁ ἀγαθὸςΘεὸςμπορεῖνὰσώσῃτὸνἄνθρωποποὺὑστερεῖἀπὸτὰ πάθη καὶτὶςἀδυναμίες του.
Ἔτσι, ὁ Κύριος ἀπαντάειστοὺς μαθητές Του ποὺἐκφράζουντὴνἀντίληψηὅτι ὁ πλούσιος, ἀφοῦἔχειἀγαθά,εἶναιεὐλογημένοςἀπὸτὸν Θεό, βάζοντας τὰ πράγματα στὴν σωστή των θέση. Ἡεὐλογία παραμένει γιὰτὸν πλούσιο, ὅτανἐκεῖνοςκαὶτὰἀγαθὰἀποκτάειμὲ τίμιο τρόπο καὶτὰ διαχειρίζεταιὀρθά, ὥστενὰμὴνσπαταλῶνται, ἀλλὰνὰ προσφέρονται ἐπ’ ἀγαθῷ, γιὰτὴν βοήθεια τῶνἀναγκεμένωνἀδελφῶν. Σὲδιαφορετικὴ περίπτωση, ἡ εὐλογία χάνεται!
Γι’αὐτὸ συμβουλεύει τὸν νέο: «Πώλησόν σου τὰὑπάρχοντακαὶδὸςπτωχοῖςκαὶἕξειςθησαυρὸνἐντῷοὐρανῷ», γιὰνὰτὸνβοηθήσηνὰβρῇτὸν δρόμο πρὸςτὴν μόνη ἀληθινὴ ζωή, ποὺἀναζητοῦσε.Φανταστῆτε, ὁ Κύριος τοῦ προσφέρει τὴν δυνατότητα νὰἀποκτήσηθησαυρὸστὸνοὐρανὸκαὶἐκεῖνος προτιμάει τὰἀγαθὰστὴνγῆ! Πῶςμπορεῖνὰσυγκριθῇἕναςοὐράνιοςθησαυρὸςμὲτὰἐπίγειαἀγαθά, ὅσοπολλὰκαὶἂνἦταν; Καὶὅμως! Ὁδυστυχὴς νέος δυσκολεύεται νὰἀπαγκιστρωθῇἀπ’αὐτὰκαὶνὰβρῇτὴν λύτρωσή του.
Ὁ Κύριος,ὅμως, δὲνμᾶςἀφήνειχωρὶςἐλπίδα. Ναὶμὲνεἶναι δύσκολο νὰσωθῇ κάποιος ἀνθρωπίνως, ἀλλὰ ἡ σωτηρία του δὲνεἶναιἀκατόρθωτηγιὰτὸν Θεό. Αὐτὸἔλειπε! Ἐκεῖνος θυσιάστηκε γιὰτὴν δική μας σωτηρία καὶμᾶςτὴν προσφέρει ἁπλόχερα.
Συνεπῶς, χρειάζεται νὰ κάνουμε καὶμεῖςμιὰἡρωϊκὴ προσπάθεια νὰἐγκαταλείψουμετὰ δεσμά μας, τὴν φιλαυτία, τὴν φιλαργυρία, τὴν φιλοδοξία καὶὅλατὰσυμπαρομαρτοῦντα. Ἐὰντὸκατορθώσουμε, θὰ κερδίσουμε τὴνἐλευθερία μας καὶμαζὶθησαυρὸστὸνοὐρανό, τὴναἰώνια ζωή, τὴνὁποίακατὰ βάθος ποθοῦμενὰἀποκτήσουμε, σὰντὸν νέο ποὺτὴνἐπιζητοῦσεδιακαῶς: «τί ἀγαθὸν ποιήσω, ἵναἔχωζωὴναἰώνιον;» (Ματθ., ιθ’ 16)!
Ἂςδείξουμε τοὐλάχιστονπροθυμία νὰἀγωνιστοῦμεγιὰἕνα τόσο μεγάλο ἀγαθὸκαὶ τότε Ἐκεῖνοςθὰ κάνη τὰἀδύναταδυνατὰνὰἀναπληρώσῃτὰἐλλείποντακαὶνὰἐκπληρώσῃτὸν πόθο μας γιὰτὴνἀπόκτησή του! Ἀμήν! Γένοιτο!
Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος
Πηγές:
–Ἡ Καινὴ Διαθήκη, Τὸ πρωτότυπο κείμενο μὲνεοελληνικὴ μετάφραση, Ἀποστολικὴ Διακονία τῆςἘκκλησίαςτῆςἙλλάδος, Ἔκδοση Ι’, Ἀθήνα 2011.
.-ἉγίουἸωάννου Χρυσοστόμου, Ἅπαντατὰἔργα, Πατερικὲςἐκδόσεις «Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς» (ΕΠΕ), Ἔκδ. οἶκος «Τὸ Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1990, τόμος 11Α, ὙπόμνημαστὸνΕὐαγγελιστὴΜατθαῖο, ὁμιλία ΞΓ΄, σελίδες 208-233.
-Ἁγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, Ὁμιλίες Ε’, Κυριακοδρόμιο Β’, μτφ-ἐπιμέλεια, Πέτρου Μπότση, Ἀθήνα 2013.
-https://greekdownloads3.wordpress.com/wp-content/uploads/2014/08/in-matthaeum.pdf