Βατατζαίνα Λασκαρίνα – η δισέγγονη του Αυτοκράτορα Ιωάννη Γ΄ Δούκα Βατάτζη

Βατατζαίνα Λασκαρίνα – η δισέγγονη του Αυτοκράτορα Ιωάννη Γ΄ Δούκα Βατάτζη

Η Βατατζαίνα Λασκαρίνα (γνωστή στις δυτικές πηγές ως Vataça Láscaris) ήταν κόρη της πριγκίπισσας της Αυτοκρατορίας της Νίκαιας Ευδοκίας Λασκαρίνας (1248–1311) και του κόμη Γουλιέλμου Πέτρου Α΄ της Βεντιμίλιας και κυρίου της Τένδης (1230–1283), τόπου που διατηρεί ακόμη στο οικόσημό του τους αυτοκρατορικούς δικέφαλους αετούς.

Η πριγκίπισσα Ευδοκία ήταν η τέταρτη κόρη του αυτοκράτορα Θεοδώρου Β΄ Λασκάρεως και αδελφή του αυτοκράτορα Ιωάννη Δ΄ Λασκάρεως, ο οποίος εκθρονίστηκε, τυφλώθηκε και φυλακίστηκε στην Πρίγκηπο από τον Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγο μετά την ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης. Στην πρωτεύουσα, η Ευδοκία νυμφεύθηκε το 1261 τον κόμη Πέτρο της Βεντιμίλιας. Από την πλευρά της, η Κωνσταντία Β΄ των Χοενστάουφεν κατέφυγε πρώτα στη Σικελία και στη συνέχεια στην Αραγωνία. Εκεί και η Ευδοκία απέκτησε σημαντική επιρροή στην αυλή, καθώς αποτελούσε σημαντικό διπλωματικό σύνδεσμο μεταξύ της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, της Σικελίας και της ίδιας της Αραγωνίας.

Το 1288 η Βατατζαίνα συνόδευσε την Ισαβέλλα της Πορτογαλίας στον γάμο της με τον βασιλιά Διονύσιο Α΄ της Πορτογαλίας και υπηρέτησε στην πορτογαλική αυλή, αποκτώντας τον τίτλο της κυρίας των διοικητηρίων (comendas) του Σαντιάγο ντο Κασέν και των Σένους. Παντρεύτηκε μεταξύ 1285 και 1288 τον Μαρτίν Ανές ντε Σοβερόζα και, μετά τον θάνατό του το 1296, νυμφεύθηκε το ίδιο έτος τον Πέδρο Χορδάν δε Ουριές, κύριο του Λοάρρε.

Το 1302 η Βατατζαίνα ταξίδεψε στην Καστίλη, όπου ανέλαβε τη φροντίδα του νεαρού Αλφόνσου ΙΑ΄ της Καστίλης. Αργότερα επέστρεψε στην Πορτογαλία, όπου, με την υποστήριξη του βασιλιά Διονυσίου Α΄, ίδρυσε το 1317 μια αυλή βυζαντινού (ανατολικού ρωμαϊκού) ύφους στο κάστρο του Σαντιάγο ντο Κασέν, ως αναγνώριση των πολύτιμων υπηρεσιών που είχε προσφέρει στις αυλές όπου είχε υπηρετήσει. Εκεί αφοσιώθηκε στη διαχείριση των κτήσεών της έως το 1332, όταν μετέβη στην Κοΐμπρα συνοδεύοντας την Ισαβέλλα της Πορτογαλίας.

Η Βατατζαίνα Λασκαρίνα πέθανε το 1336 και τάφηκε στον Παλαιό Καθεδρικό Ναό της Κοΐμπρα (Sé Velha de Coimbra), σε σαρκοφάγο που αποδίδεται στον Mestre Pero.