Επίκαιρα

Πού βρίσκεται η Σφίγγα της Αμφίπολης – Στέκει επιβλητική και πανέμορφη στο βάθρο της (ΦΩΤΟ&ΒΙΝΤΕΟ)

Στέκει επιβλητική και πανέμορφη στο βάθρο της- Tο σώμα της είχε φτερά αετού, ουρά ερπετού, πέλματα λιονταριού, στήθος γυναίκας.

Η Σφίγγα της Αμφίπολης, ένα από τα εκπληκτικά ευρήματα στο μοναδικής ομορφιάς ταφικό μνημείο, εκτίθεται στην Αθήνα.

Μια από τις πολλές εκπλήξεις ομορφιάς και δέους που θα συναντήσει ο επισκέπτης του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης επισκεπτόμενος την έκθεση Κάλλος, τον περιμένει στην τελευταία αίθουσα . Εκεί, πλάι σε μέδουσες και μυθικές μορφές της αρχαιότητας που έφεραν ένα δαιμονικό χαρακτήρα, συναντάμε την περίφημη Σφίγγα από την ανασκαφή της Αμφίπολης.

21 Οκτωβρίου του 2014, τα ελληνικά και τα διεθνή μέσα ενημέρωσης λαμβάνουν ένα μέιλ με συνοδευτικές φωτογραφίες από το υπουργείο Πολιτισμού. Πατώντας «κλικ» στις πρώτες φωτογραφίες, αναπόφευκτα ένα μικρό επιφώνημα ακούστηκε: μια κεφαλή Σφίγγας, μοναδικής ομορφιάς και εκφραστικότητας, είχε εντοπιστεί στην ανασκαφή της Αμφίπολης. Ηταν το κεφάλι της ανατολικής Σφίγγας στην είσοδο του τύμβου, που ήταν εκεί για να φοβίζει, να αποτρέπει τον εισβολέα από το να παραβιάσει τον τάφο. Και εντοπίστηκε μόλις 0,15 εκατοστά κάτω από την επιφάνεια της γης στο μαρμάρινο κατώφλι – η άλλη κεφαλή αγνοείται, ενώ τα σώματα στέκουν στη θέση τους στην είσοδο του τύμβου…

Από τον Οκτώβριο αυτό το συγκλονιστικό έκθεμα, που ακόμα μελετούν οι ειδικοί, περιλαμβάνεται στην έκθεση «Κάλλος. Η υπέρτατη ομορφιά» στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, μια έκθεση για την αρχαιοελληνική έννοια και πρόσληψη της ομορφιάς μέσα από ένα σύστημα αξιών που ξεπερνούσαν την εικόνα αυτή καθ’αυτή. Στέκει επιβλητική και πανέμορφη στο βάθρο της, με αυτή την χαρακτηριστική μικρή κλίση του κεφαλιού, τη συστροφή του μεγάλου λαιμού της.

Σχεδόν άρτια, όπως βρέθηκε κάτω από τη γη της Αμφίπολης, με την μύτη ελαφρά σπασμένη μόνο. Τα μαλλιά μακριά, προσεγμένα, γεωμετρικά βαλμένες μπούκλες με ίχνη κόκκινου χρώματος, ενώ στην κορυφή φοράει ψηλό κάλυμμα κεφαλής (πόλο). Τo πρόσωπα ωοειδές, τα χείλη πλούσια και αυτά ελαφρώς χτυπημένα, αφού φαίνεται ότι η κεφαλή έπεσε από το σώμα στο έδαφος και χτύπησε το μπροστινό μέρος. Εχει ύψος 60 εκατοστά, στρέφεται προς τα αριστερά, στο κάτω μέρος του λαιμού σώζεται ακέραιη η διατομή της έδρασης στο σημείο ένθεσης στον κορμό της. Έχει κυματιστούς βοστρύχους, που φέρουν ίχνη κόκκινου χρώματος, οι οποίοι πέφτουν στον αριστερό ώμο της, ενώ συγκρατούνται από λεπτή ταινία. Θυμίζουμε ότι πλάι στην κεφαλή είχαν βρεθεί θραύσματα από τα φτερά της. Βλέπετε, το σώμα της είχε φτερά αετού, ουρά ερπετού, πέλματα λιονταριού, στήθος γυναίκας. Η τέχνη του γλύπτη που τη δημιούργησε είναι μοναδική.

Στην αίθουσα του Μεγάρου Σταθάτου πάνω στη Βασιλίσσης Σοφίας, η Σφίγγα στέκεται πλάι σε άλλες σφίγγες και μέδουσες, ενώ είναι σαν να την κοιτάζει και να την στοχεύει με το τόξο του ο υπέροχος μαρμάρινος Ερωτας που έφτασε στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης από τη Βενετία με ένα μοναδικό οδικό ταξίδι. Οπως η Σφίγγα ταξίδεψε από το Μουσείο της Αμφίπολης για την Αθήνα, έτσι όλες οι αρχαιότητες της έκθεσης «Κάλλος. Υπέρτατη ομορφιά» έχουν τις δικές τους διαδρομές, όχι μόνο στην Ιστορία και στην Τέχνη τους, αλλά και στη σύγχρονη ζωή.

 

Βλέποντας τη Σφίγγα της Αμφίπολης, βέβαια, δεν μπορείς να μην αναρωτηθείς πότε θα έχει το διεθνές κοινό την ευκαιρία να απολαύσει την επίσκεψη στον μοναδικό πλούτο του τύμβου Καστά. Οσοι τυχεροί έχουν κατορθώσει να τον επισκεφθούν στο πλαίσιο εργασίας ή αυτοψίας, περιγράφουν μια εμπειρία που σε κάνει να σαστίζεις, ένα μοναδικό μνημείο στο είδος του και στην Τέχνη του. Αυτό που ήδη γνωρίζουμε ότι στα τέλη του 2022 με αρχές του 2023 θα είναι μερικώς επισκέψιμος ο τύμβος, αλλά μόνο για ειδικές ομάδες κοινού, μελετητές για παράδειγμα. Δεν υπάρχουν ακόμα σαφή χρονοδιαγράμματα για την πλήρη αποκατάσταση, καταγραφή, ανάδειξη και διαμόρφωση συνθηκών ασφαλούς επισκεψιμότητας του χώρου. Ως τότε όμως, οι κάτοικοι της Αθήνας και οι επισκέπτες της πόλης, μπορούν να εισπράξουν μια μικρή δόση αυτού του θαύματος, μέσα στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Η έκθεση για το Κάλλος συνεχίζεται ως τις 16 Ιανουαρίου 2022.

Eντωμεταξύ, τον Σεπτέμβριο του 2021 το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο ενέκρινε την αρχιτεκτονική προμελέτη κατασκευής εξωτερικού κελύφους στον τύμβο, των διαδρόμων επίσκεψης του τύμβου και του περιβάλλοντος χώρου. Σύμφωνα με τις μελέτες, στο εσωτερικό του μνημείου, διαμορφώνονται υπερυψωμένα δάπεδα πρόσβασης με βαθμίδες, τα οποία οδηγούν στο γυάλινο δάπεδο, που θα καλύπτει το βοτσαλωτό του Χώρου 1, ενώ στον Χώρο 2, θα κατασκευαστεί περιμετρικός διάδρομος με γυάλινο δάπεδο για την θέαση των Καρυάτιδων και του τρίτου χώρου, όπου βρίσκεται το ψηφιδωτό της «Αρπαγής της Περσεφόνης».

Η κύρια διαδρομή επίσκεψης θα εκκινήσει από την υφιστάμενη είσοδο, θα διατρέξει την δυτική πλευρά του Τύμβου και ακολουθώντας την κυρτή χάραξη του περιβόλου θα κατευθυνθεί προς την είσοδο του μνημείου, συναντώντας το τμήμα της διδακτικής αποκατάστασης του περιβόλου, όπου θα διαμορφωθεί επίπεδος χώρος θέασης. Θα συνεχίσει στην νοτιοανατολική πλευρά του Τύμβου, όπου σε τμήμα της περιμέτρου ο περίβολος σώζεται πλήρης.

Η δευτερεύουσα διαδρομή είναι προς την κορυφή του τύμβου, όπου βρίσκονται οι πρωιμότερες του τύμβου ταφές της εποχής του Σιδήρου και τμήμα του θεμελίου του ταφικού σήματος της κορυφής. Στο άκρο της διαδρομής, θα είναι ορατή από ψηλά η χάραξη του κυκλικού μαρμάρινου περιβόλου, όπως και ολόκληρη η ευρύτερη περιοχή, το Παγγαίο, ο Στρυμών, τα όρια της αποξηραμένης λίμνης Κερκινίτιδος και η Αμφίπολη. Και οι δύο διαδρομές θα κατασκευαστούν με «πατημένο χώμα» και θα σημανθούν με απλή περισχοίνιση σε συγκεκριμένα τμήματά τους.

πηγή

ΣΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ…

Ασημένιος σταυρός 9256-X

22,00 

Ασημένιος σταυρός 925° με τον Εσταυρωμένο, επιχρυσωμένος περιμετρικά Διαστάσεις σταυρού: 1,9×2,4 εκ.

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΕΝΤΑΓΙΟΝ ΜΕ ΑΜΕΘΥΣΤΟ ΠΕΤΡΑ ΑΠΟ ΑΣΗΜΙ925 ΚΑΙ ΕΠΙΧΡΥΣΩΣΗ Κ22

60,00 

ΤΟ ΠΡΟΙΟΝ ΔΙΑΤΙΘΕΤΑΙ ΜΟΝΟ ΚΑΤΟΠΙΝ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΑΣ (6907367788) ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ALPHA BANK: GR1601403000300002002039991

Άγιος Γεώργιος

120,00 

Ακριβές αντίγραφο Βυζαντινής τέχνης. Το μεταλλικό μέρος επιστρώνεται με καθαρό ασήμι 999° και χρυσό 24Κ. Ενώ το αγιογραφημένο μέρος φιλοτεχνείτε πάνω σε καμβά σύμφωνα με την παραδοσιακή μέθοδο της Βυζαντινής αγιογραφίας.

Διαστάσεις: 20×24 εκ.

Παναγία 9351-Χ

35,00 

Ασημένιο κουφωτό μενταγιόν 925°, επιχρυσωμένο περιμετρικά, με την Υπεραγία Θεοτόκο. Διάμετρος: 1,4 εκ.

Σταυρός Άγιος Δημήτριος 9274-X

27,00 

Ασημένιος σταυρός 925° – επίχρυσος, με τον Άγιο Δημήτριο τον Μυροβλύτη και τον Εσταυρωμένο Ιησού Χριστό

Διαστάσεις σταυρού: 1,9×2,4 εκ.

Αγία Ξένια

25,00 

Ξυλόγλυπτη εικόνα (σκαλιστή), Βυζαντινής – Ορθόδοξης νοοτροπίας, με την Αγία Ξένια

Διαστάσεις 14×33 εκ.

Σταυρός με Άγιο Παντελεήμων 9317-Α

20,00 

Ασημένιος σταυρός 925°, με τον Άγιο Παντελεήμονα και τον Εσταυρωμένο

Διαστάσεις σταυρού: 1,6×2,2 εκ.

Παναγία Παραμυθία

130,00 

Επάργυρη εικόνα σε κορνίζα – τζάμι με την Παναγία την Παραμυθία. Aντίγραφον Θαυματουργής Εικόνος Παναγίας Παραμυθίας Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου.

Διαστάσεις εικόνας: 24,5×31,5 εκ.

 

Η ιστορία της εικόνας της Παναγίας Παραμυθίας

Είναι τοιχογραφία του 14ου αιώνα που παλαιότερα βρισκόταν στον εξωνάρθηκα, μπροστά από το παρεκκλήσιο του Αγίου Νικολάου, και αργότερα μεταφέρθηκε σε προσκυνητάρι στο ομώνυμο παρεκκλήσιο. Παλιά υπήρχε η συνήθεια βγαίνοντας οι πατέρες από το καθολικό να ασπάζονται την εικόνα, και ο ηγούμενος να παραδίδει τα κλειδιά της μονής στον θυρωρό. Η παράδοση αναφέρει ότι μια μέρα, στα βυζαντινά ακόμη χρόνια, δίνοντας ο ηγούμενος τα κλειδιά στο θυρωρό, άκουσε τα εξής λόγια από την εικόνα: “Μην ανοίξετε σήμερα τις πύλες της μονής, αλλά ανεβείτε στα τείχη και διώξτε τους πειρατές”. Η φωνή επανέλαβε για δεύτερη φορά τα ίδια λόγια. Στρέφοντας το βλέμμα του ο ηγούμενος προς τα εκεί είδε το θείο βρέφος να απλώνει το χέρι του για να σκεπάσει το στόμα της μητέρας του λέγοντας: “Άφησέ τους να τιμωρηθούν από τους πειρατές όπως τους αξίζει”. Αλλά η Παναγία, πιάνοντας το χέρι του Χριστού και στρέφοντας λίγο το κεφάλι, επανέλαβε τα ίδια λόγια. Οι μοναχοί αμέσως έτρεξαν στα τείχη και πράγματι διαπίστωσαν ότι οι πειρατές είχαν περικυκλώσει τη μονή και περίμεναν το άνοιγμα της πύλης για να την λεηλατήσουν. Εξαιτίας όμως της θαυματουργικής επέμβασης της Θεοτόκου η μονή σώθηκε. Η εικόνα πάντως διατήρησε έκτοτε τις τελευταίες κινήσεις των θείων προσώπων. Από τότε οι μοναχοί διατηρούν ακοίμητο το καντήλι μπροστά της, τελούν θεία λειτουργία κάθε Παρασκευή και ψάλουν καθημερινά παράκληση. Παλαιότερα υπήρχε η συνήθεια να γίνονται σ’ αυτό το παρεκκλήσιο οι κουρές των μοναχών. Με αυτήν την εικόνα συνδέεται και ο βίος του οσίου Νεοφύτου που διατέλεσε «προσμονάριος» στο ίδιο παρεκκλήσιο. Κάποτε ο όσιος στάλθηκε από τη μονή για να υπηρετήσει ένα χρονικό διάστημα σε κάποιο μετόχι στην Εύβοια. Εκεί ασθένησε βαριά και παρακάλεσε την Παναγία να τον αξιώσει να πεθάνει στη μονή της μετανοίας του. Αμέσως τότε άκουσε μια φωνή να του λέει: “Νεόφυτε, πήγαινε στην μονή και μετά από ένα χρόνο να είσαι έτοιμος”. Ο όσιος ευχαρίστησε την Παναγία για την παράταση ζωής που του δόθηκε και διέταξε τον υποτακτικό του να ετοιμάσει τα της επιστροφής. Πράγματι, μετά την παρέλευση έτους, αφού κοινώνησε των αχράντων μυστηρίων, και ενώ ανέβαινε τη σκάλα, ο όσιος άκουσε πάλι μπροστά στο παρεκκλήσιο της Παραμυθίας τη φωνή της Παναγίας: “Νεόφυτε, ο καιρός της εξόδου σου έφτασεν”. Όταν πήγε στο κελί του, αδιαθέτησε και, αφού έλαβε συγχώρεση από όλη την αδελφότητα, παρέδωσε το πνεύμα.